CÒN GÌ KHÔNG EM?

"...Mùa thu luôn là sàn diễn của những hoài niệm, và những ngày cuối thu lại càng dễ khiến lòng người chao đảo bởi cảm giác mất mát, chia ly. Khi vạn vật dần tàn phai, những mảnh vỡ của tình yêu xưa lại hiện về, sắc nét và nhói buốt. Hãy để tâm hồn mình chậm lại một nhịp, lật giở từng trang ký ức và cùng đắm mình vào không gian đượm buồn của buổi chiều ly biệt ..." 

CÒN GÌ KHÔNG EM ?

Em về ngả ấy mịt mù xa

Dẫu bến tàn thu đỏ lụa là

Gió đã xuôi bờ quên trở lại

Mây còn rảo bến đợi lần qua

Tìm đâu giọng nói chiều êm ả

Để nắm bàn tay bữa điệu đà

Rượu rã hơi mờ ô cửa vắng

Thi sầu ướt cả ngõ hồn ta ./.

LCT 24/O9/2O26

Bình Thơ

    Bài thơ "Còn gì không em?" của tác giả LCT là một tiếng lòng đầy trăn trở, hoài niệm và đượm một nỗi sầu chia ly man mác. Bài thơ đã phác họa thành công một bức tranh thiên nhiên nhuốm màu tâm trạng, qua đó bộc lộ sự cô đơn, hụt hẫng của nhân vật trữ tình khi người yêu rời xa.Dưới đây là phần bình giảng chi tiết từng cặp câu để thấy rõ cái hay, cái đẹp của tác phẩm:1. Hai câu đề: Hoàn cảnh chia ly và không gian mênh mangEm về ngả ấy mịt mù xaDẫu bến tàn thu đỏ lụa làCâu 1: Mở đầu bằng một lời thông báo, một cái nhìn dõi theo: "Em về ngả ấy mịt mù xa". Ba chữ "mịt mù xa" gợi lên một khoảng cách địa lý không chỉ dài rộng mà còn bị che mờ bởi sương khói, thời gian, biểu đạt sự vô vọng và mất phương hướng của người ở lại.Câu 2: Đối lập với cái "mịt mù" ấy lại là hình ảnh "bến tàn thu đỏ lụa là". Mùa thu đã vào độ tàn, sắc lá hay ánh chiều tà nhuộm đỏ cả một khúc bến sông như tấm lụa rực rỡ. Sự tương phản giữa cái xa xăm mờ mịt của lối em đi và cái sắc đỏ lộng lẫy, kiêu sa của bến thu tạo nên một nghịch lý: Cảnh vật dù có đẹp, có "lụa là" đến mấy cũng không thể khỏa lấp được nỗi buồn chia cách. Nó như một lời níu kéo vô vọng của thực tại trước một tình yêu đang vuột mất.2. Hai câu thực: Sự chuyển động của thiên nhiên và quy luật phũ phàngGió đã xuôi bờ quên trở lạiMây còn rảo bến đợi lần quaỞ cặp câu này, tác giả nghệ thuật đối rất chỉnh, mượn "gió" và "mây" để ẩn dụ cho lòng người và số phận:"Gió đã xuôi bờ quên trở lại": Gió vô tình, một khi đã thổi đi là đi mãi, giống như người ra đi đã dứt khoát quay lưng, "quên" cả đường về."Mây còn rảo bến đợi lần qua": Ngược lại với gió, mây lại lững lờ, dùng dằng quanh quất nơi bến cũ. Hình ảnh mây "đợi lần qua" chính là hiện thân cho tâm trạng của tác giả – kẻ ở lại vẫn ôm một niềm hy vọng mong manh, mong chờ một chuyến ghé thăm xưa cũ.Sự đối lập giữa Gió (sự ra đi tuyệt tình) và Mây (sự ở lại ngóng trông) làm bật lên cái thế chênh vênh, cô đơn của nhân vật trữ tình trước dòng chảy của thời gian và duyên số.3. Hai câu luận: Nỗi hoài niệm khát khao ký ứcTìm đâu giọng nói chiều êm ảĐể nắm bàn tay bữa điệu đàKhi đối diện với thực tại trống trải, tâm trí thi sĩ quay ngược về quá khứ để tìm kiếm những mảnh ký ức ngọt ngào nhất:Câu hỏi tu từ "Tìm đâu..." vang lên như một tiếng thở dài bất lực. Tác giả thèm khát những điều bình dị từng có: một "giọng nói chiều êm ả", một cái "nắm bàn tay bữa điệu đà".Những tính từ "êm ả", "điệu đà" gợi lên một giai đoạn tình yêu vô cùng đẹp đẽ, dịu dàng và tình tứ. Nhưng càng đẹp đẽ bao nhiêu, thì khi mất đi, hiện thực lại càng nghiệt ngã bấy nhiêu. Chữ "Tìm đâu" như một lời khẳng định: tất cả giờ chỉ còn là dĩ vãng.4. Hai câu kết: Thực tại cô liêu và đỉnh điểm của sầu muộnRượu rã hơi mờ ô cửa vắngThi sầu ướt cả ngõ hồn ta .Bài thơ khép lại trong một không gian thu hẹp: từ bến sông, mây gió mênh mông trở về với góc phòng cô tịch."Rượu rã hơi mờ ô cửa vắng": Chén rượu giải sầu không giúp người ta quên đi, mà trái lại, rượu đã "rã" (hết nồng nàn, chỉ còn vị chát đắng), hơi rượu hay hơi sương làm mờ đi ô cửa. Chữ "vắng" nhấn mạnh sự cô đơn tột cùng."Thi sầu ướt cả ngõ hồn ta": Câu thơ kết rất đắt. Nỗi sầu của thi sĩ (thi sầu) không còn là một khái niệm trừu tượng nữa, nó đậm đặc, hữu hình đến mức có thể làm "ướt" cả ngõ hồn. Nỗi buồn thấm đẫm vào từng ngóc ngách của tâm thức, biến thành những giọt lệ lòng lặng lẽ rơi.Tổng kết nghệ thuật và nội dungBài thơ "Còn gì không em?" là một chỉnh thể nghệ thuật đẹp và buồn. Tác giả LCT đã vận dụng nhuần nhuyễn thể thơ Đường luật với nghệ thuật đối chữ, đối thanh rất chuẩn mực (xa - là, lại - qua, ả - đà, vắng - ta). Ngôn từ trong bài giàu tính ước lệ nhưng không sáo rỗng nhờ những kết hợp từ mới mẻ, giàu cảm xúc như "bến tàn thu", "rượu rã", "thi sầu ướt cả ngõ hồn".Bài thơ kết thúc nhưng dư âm của câu hỏi "Còn gì không em?" vẫn như còn lơ lửng, để lại trong lòng người đọc một nỗi niềm đồng cảm sâu sắc với một trái tim si tình, chung thủy và giàu trắc ẩn.Một bài thơ họa cảnh ngụ tình rất có chiều sâu.