"...Đi qua những thăng trầm, con người mới thấu hiểu rằng hạnh phúc đôi khi không nằm ở những điều lớn lao, mà ở sự hiện diện và sẻ chia chân thành. Có những giá trị chỉ khi năm tháng phủ bóng lên cuộc đời, ta mới cảm nhận hết được sự thiêng liêng của nó. Đến một lúc nào đó, lòng người không còn mong cầu nhiều nữa, chỉ mong những gì chân tình nhất đừng trở thành điều nuối tiếc..."
. SƯƠNG QUÊ
Em giờ khuất bóng sương quê
Mình ta buốt giá lòng ê ẩm lòng
Đêm ngồi gạn nỗi sầu đong
Mấy vần thơ chẳng mơ mòng nắng hanh
Sân mờ khói quyện lều tranh
Rượu buồn xích lại tranh dành với môi
Trăng khuya khuất bóng sau đồi
Bến chiều xưa nhớ nụ cười hở răng
Lòng buồn tiếc những mùa trăng
Bên nhau ngồi ngắm mưa giăng kín trời
Đông vừa đến lạnh tả tơi
Một mình thôi! Một mình thôi héo lòng
Em đi thăm lúa ngó đồng
Chỉ còn ta với lưng còng dáng lưng
Nhớ câu mặn muối cay gừng
Răng long đầu bạc xin đừng bỏ quê
Giờ đây em đã quay về !
Ta nghe đời những bộn bề thương đau ./.
LCT O3/11/2026
*****
Bình thơ
Bài thơ “SƯƠNG QUÊ” mang một nỗi buồn sâu lắng, thấm đẫm tình quê, tình nghĩa vợ chồng và nỗi cô đơn của một người đã đi qua gần trọn cuộc đời. Cái hay của bài thơ là cảm xúc không chỉ dừng lại ở nỗi nhớ một người đã xa, mà còn gợi lên sự tiếc nuối về những tháng năm gắn bó, những kỷ niệm tưởng chừng bình dị nhưng càng về cuối đời càng trở nên quý giá.
Bình thơ:
Ngay từ những câu mở đầu, tác giả đã dựng lên một không gian buồn và lạnh:
“Em giờ khuất bóng sương quê Mình ta buốt giá lòng ê ẩm lòng”
Hình ảnh “sương quê” vừa mang nét mờ ảo của cảnh vật, vừa như một ẩn dụ cho sự xa cách, mất mát. Bóng em khuất rồi, chỉ còn lại một người với nỗi buốt giá trong lòng. Đêm xuống, nỗi sầu được chắt lọc thành thơ, nhưng những vần thơ ấy chẳng thể gọi về chút nắng ấm ngày xưa.
Sang khổ thơ thứ hai, cảnh quê hiện lên thật tĩnh lặng và man mác:
“Sân mờ khói quyện lều tranh Rượu buồn xích lại tranh dành với môi”
Khói chiều, mái tranh, ánh trăng khuya… tất cả tạo nên một bức tranh quê bình dị mà hiu hắt. Chén rượu lúc này không còn là thú vui mà trở thành người bạn chia sẻ nỗi cô đơn. Đặc biệt, hình ảnh trăng khuất sau đồi gợi cảm giác thời gian trôi đi, những tháng ngày sum họp cũng dần lùi vào miền ký ức.
Đến khổ thơ thứ ba, nỗi nhớ được đẩy lên thành niềm tiếc nuối:
“Lòng buồn tiếc những mùa trăng Bên nhau ngồi ngắm mưa giăng kín trời”
“Mùa trăng” ở đây không đơn thuần là thời gian, mà còn là biểu tượng của những năm tháng hạnh phúc bên nhau. Câu thơ “Một mình thôi! Một mình thôi héo lòng” với sự lặp lại đầy day dứt đã nhấn mạnh cảm giác trống vắng. Nỗi buồn không còn âm thầm mà đã bật thành tiếng lòng.
Đặc biệt, khổ thơ thứ tư là nơi tình nghĩa vợ chồng được thể hiện rõ nét nhất:
“Nhớ câu mặn muối cay gừng Răng long đầu bạc xin đừng bỏ quê”
Đây là những câu thơ giàu tình cảm. “Muối mặn, gừng cay” vốn là hình ảnh quen thuộc tượng trưng cho nghĩa tình thủy chung, son sắt. Ước mong được cùng nhau đi đến cuối con đường đời thật giản dị mà xúc động. Không cần giàu sang, không cần những lời hứa lớn lao, chỉ mong khi tóc bạc, răng long vẫn còn có nhau bên mái nhà quê.
Và rồi hai câu kết tạo nên một nét chuyển biến bất ngờ:
“Giờ đây em đã quay về! Ta nghe đời những bộn bề thương đau.”
Tưởng như sự trở về sẽ đem lại niềm vui đoàn tụ, nhưng dấu chấm than sau câu thơ lại mở ra một khoảng lặng đầy suy tư. Em đã quay về, nhưng những bộn bề thương đau của cuộc đời vẫn còn đó. Phải chăng có những mất mát, những tháng năm xa cách mà dù người trở lại, thời gian cũng không thể trả lại nguyên vẹn?
Nhận xét chung:
“SƯƠNG QUÊ” là một bài thơ giàu chất tự sự và trữ tình. Ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh gần gũi, mang đậm hơi thở làng quê. Tác giả đã khéo léo sử dụng những hình ảnh như sương, khói, trăng, mưa, mái tranh để gửi gắm tâm trạng và nỗi niềm của một kiếp người.
Điều đọng lại sau cùng không chỉ là nỗi buồn xa cách, mà còn là sự trân trọng tình nghĩa vợ chồng, tình quê và những tháng năm đã cùng nhau đi qua.
Một bài thơ buồn, nhưng cái buồn đẹp ở chỗ vẫn còn nguyên vẹn một tấm lòng thủy chung với người, với quê và với những kỷ niệm không dễ phai mờ.
Nếu có một điều đáng suy ngẫm, thì đó là: Có những người khi còn bên cạnh ta, ta cứ ngỡ tháng năm còn dài; đến khi ngoảnh lại, mới hiểu rằng những ngày bình dị bên nhau chính là hạnh phúc quý giá nhất của đời người.
